کتاب های آموزشی





  نحوه استفاده از کیسه استومی


 شناخت بیشتر استومی  

استومی

 استوما به قسمتی از روده گفته می شود که به دلایلی از جداره شکم بیرون گذاشته شده

است

وتوسط بخیه به جدارشکم ثابت شده و مواد دفعی بدن از طریق آن خارج می شود.

عمل جراحی برای ایجاد سوراخی بر شکم و قرار دادن استوما بر روی شکم استومی گفته

میشود.

در واقع جراحی استومی بر روی افرادی انجام می گیرد که قادر نیستند مانند افراد عادی بطور طبیعی دفع ادرار و

مدفوع داشته باشند.

استومی‏ های دفعی یعنی انواعی که از آنها مواد دفعی مانند ادرار و مدفوع خارج می‎شوند مهم ترین و شایع ترین نوع

استومی هستند.

هرگونه بیماری یا آسیبی که سبب بروز انسداد، سوراخ‏ شدن، التهاب یا مشکلات عصبی در سیستم ادراری و گوارشی ‏شود

سبب ایجاد استوما شده

و نیازمند این جراحی هستند. به طور طبیعی در چند ماه اول پس از انجام جراحی محل استوما کمی متورم بوده و برای

کنترل مواد دفعی استوما نیاز به استفاده از کیسه‌ های استومی با سوراخ‏های بزرگ‏تر از حد عادی می‏باشد.

  

  شناخت بیشتر کلستومی و انواع کیسه استومیPDF
شناخت بیشتر ایلئوستومی و انواع کیسه استومی PDF
شناخت بیشتر یورستومی وانواع کیسه استومیPDF


 نسخه انگلیسی مطالب آموزشی مربوط به استومی و کیسه استومی English version PDF
نسخه فارسی مطالب آموزشی مربوط به استومی و کیسه استومی PDF

 

دلایل استومی

بیماری‏ های التهابی روده مانند بیماری کولیت اولسرو و کرون، سرطان ‏های لگن

مانند سرطان مثانه و رحم و تخمدان ممکن است منجر به ایجاد استومای دائمی یا 

موقت شوند. نوعی بیماری مادرزادی به نام هیرشپرونگ نیز نیازمند جراحی استومی است.

در بخش انتهایی روده بزرگ مبتلایان به این بیماری بعضی سلول‏ های مربوط به سیستم عصبی ایجاد نشده و سبب انسداد

روده می شود.

سوراخ ‏شدگی روده ‏ها نیز یکی از شایع ترین دلایل انجام جراحی استومی است که در اثر شرایطی همچون ضربه در طی

تصادفات شدید رانندگ، کولیت اولسرو شدید پارگی دیورتیکولیت و فیستول رخ دهد.

دیورتیکولیت یکی از شایع ترین بیماری های گوارشی است که اغلب در روده بزرگ دیده می شود.

درد شکمی و گاهی تب و لرز از علائم بروز دیورتیکولیت هستند.

در صورت التهاب شدید در ۱ تا ۲ درصد موارد این دیورتیکول‏ ها ممکن است پاره شده و سبب ایجاد استوما شوند.

بیماری کولیت اولسرو عارضه ای التهابی است که به دلیل آسیب به جدار روده رخ داده و منجر به بروز اسهال خونی شدید

می شود.

این بیماری نیز ممکن است نیازمند استومی باشد

 

دردهای شدید شکمی و اسهال و کم خونی در صورت طولانی شدن از علائم و عوارض این بیماری ه

کولیت اولسرو ممکن است ریسک ابتلا به سرطان روده را افزایش دهد.

این بیماری اغلب در سنین ۱۵ تا ۴۰ سالگی رخ می دهد و شیوع آن در زنان و مردان برابر است.

بیماری کرون نیز یکی از بیماری های التهابی روده است که اغلب روده کوچک را درگیر می کند اگرچه ممکن است تمام

بخش‏های دستگاه گوارش از دهان تا مقعد را درگیر کند.

اسهال، مدفوع شل همراه با کاهش وزن، درد مفصلی، التهاب عنبیه، مشکلات پوستی، افسردگی و خستگی مزمن از مهم

ترین علائم و عوارض این بیماری گوارشی هستند که در فاز حاد و پیشرفته بیماری ممکن است منجر به استوما

شوند.انسداد روده مهم ترین عارضه این بیماری است که در اثر التهاب و حجیم شدن جدار روده رخ می دهد


سایر دلایل

سرطان‏ های معده، طحال و کبد نیز ممکن است نیازمند جراحی استومی باشند.

بی ‏اختیاری مدفوع در موارد حاد که قابل درمان نیست نیز یکی از عوامل شایع انجام جراحی استومی است.

تصادفات شدید که موجب وارد شدن آسیب جدی به احشای شکمی و لگنی می شوند نیز ممکن است سبب بروز استوما و

نیاز به انجام جراحی استومی شوند.

مشکلات عصبی جداره روده ممکن است سبب ایجاد فلج روده شده که این وضعیت نیز نیازمند جراحی استومی هستند.

فلج عصبی مثانه سبب احتباس ادرار شده و ممکن است نیازمند جراحی استومی شود.

بیماران دچار فلج نخاعی نیز برای کنترل بیشتر روی دفع ادرار ممکن است تحت جراحی استومی قرار بگیرند.

مثانه خارج شکمی، دریچه پیشابراه خلفی و ناهنجاری‏ های مقعدی از بیماری های مادرزادی نیازمند انجام این جراحی

 

هستند.

 

دستگاه گوارش از چه بخش‏هایی تشکیل شده است؟

 

دستگاه گوارش از چهار قسمت تشکیل شده است:

  1. بخش فوقانی که شامل دهان، مری و معده است.
  2. بخش میانی دستگاه گوارش شامل روده باریک است. روده باریک به سه قسمت دوازدهه یا دئودنوم 
  3. (Duodenum)  ژژنوم (Jejunum) و ایلئوم (Ileum) تقسیم می‏شود. بیشتر چربی‏ها، پروتئین‏ها، ویتامین‏ها و بخشی از هیدرات‏های کربن غذای روزانه از ژژنوم جذب می‏شوند. ایلئوم آخرین قسمت روده باریک است که به روده بزرگ (کولون) ختم می‏شود. محل ارتباط ایلئوم و کولون دریچه یک‏طرفه‏ای به نام دریچه ایلئوسکال (Ileocaecal Valve) است.
  4. بخش تحتانی دستگاه گوارش شامل روده بزرگ (کولون) می‏باشد که از سه بخش سکوم، کولون و رکتوم (راست روده) تشکیل شده است. مهم‏ترین عملکرد روده بزرگ ایجاد مدفوع و جذب آب اضافی آن است.
  5. دستگاه گوارش علاوه بر لوله گوارش شامل بخش‏های فرعی می‏باشد که در هضم و جذب مواد غذایی نقش دارند. این بخش‏ها عبارتند از: غدد بزاقی، کبد، کیسه صفرا و لوزالمعده یا پانکراس(Pancreas

عملکرد دستگاه گوارش در بدن چیست؟

عملکرد دستگاه گوارش شامل بلع مواد غذایی، هضم و جذب مواد مورد نیاز بدن، ذخیره مواد غذایی، دفع مواد غیر قابل هضم از طریق مدفوع و برقراری تعادل میان مایعات و الکترولیت‏ها می باشد.

 

روده بزرگ از چه بخش‏هایی تشکیل شده است؟

 روده بزرگ شامل سکوم (Caecum)، کولون (Colon)، و رکتوم (Rectum) و کانال مقعدی است. سکوم بخش کیسه ‏مانندی است که در پایین دریچه ایلئوسکال قرار می‏گیرد. آپاندیس لوله کوچک و باریکی است که از سکوم خارج می‏شود. کولون از چهار قسمت مختلف تشکیل شده‏ است:

  • کولون صعودی (Ascending): از سکوم آغاز شده و در سمت راست حفره شکمی ادامه می‏یابد.
  • کولون عرضی (Transverse): در طول شکم از راست به چپ ادامه می‏یابد، کولون عرضی طولانی‏ترین و پر حرکت‏ترین بخش کولون است و به کولون نزولی ختم می‏شود.
  • کولون نزولی (Descending): در ادامه کولون عرضی در سمت چپ حفره شکم پایین می‏رود و به کولون سیگموئید (Sigmoid Colon) ختم می‏شود.
  • کولون سیگموئید بخش انتهایی روده بزرگ است و به رکتوم ختم می‏شود. این ناحیه نسبت به سایر بخش‏های روده بزرگ بیشتر مستعد ابتلا به سرطان است و بروز سرطان در این ناحیه ممکن است به ایجاد کولوستومی منجرشود. رکتوم بخش انتهایی لوله گوارش است که به مقعد ختم می‌شود.

دستگاه ادراری از چه بخش‏هایی تشکیل شده است؟

سیستم ادراری به دو بخش تقسیم می‏شود:

    دستگاه ادراری فوقانی از دو کلیه همراه دو حالب تشکیل می‏شود که ادرار را به مثانه منتقل می‏کنند.
    دستگاه ادراری تحتانی شامل مثانه و مجرای ادراری (پیشابراه) است.

 

عملکرد سیستم ادراری چیست؟

 سیستم ادراری وظیفه تولید ادرار و خارج کردن آن را از بدن بر عهده دارد. ادرار شامل مواد دفعی نیتروژنی و نمک‏های اضافی است. هر ساعت حدود 50 الی 60 میلی‏لیتر ادرار به صورت نرمال از بدن دفع می‏شود. اگر این مقدار به زیر 30 میلی‏لیتر برسد، احتمال وجود مشکلات کلیوی مطرح است.

 

استوما (Stoma) چیست؟

کلمه استوما در اصل به معنای دهان یا ورودی است. بیمارانی که تحت عمل جراحی استومی قرار می‏گیرند، روی شکم خود دهانه‏ای به نام استوما دارند. استوما در حقیقت قسمتی از روده است که از شکم خارج شده و توسط بخیه به جدار شکم ثابت می‏شود و مواد دفعی بدن از طریق آن خارج می‏شود.

در این صورت افرادی که تحت عمل جراحی استومی قرار می‏گیرند، قادر نیستند مانند افراد عادی دفع ادرار ومدفوع داشته باشند و دفع، ادرار یا مدفوع، از طریق استوما صورت می گیرد.

 

استومی (Ostomy) چیست؟

هر چند در گفتگوها و حتی برخی نوشته‏ ها  "استومی" و "استوما" را معادل هم بکار می‎برند اما در تعریف استومی می‏بایست یک تفاوت بسیار کوچک بین این دو کلمه را در نظر گرفت. معمولا به قسمتی از روده، که از جداره شکم بیرون گذاشته شده است "استوما" گفته می‎شود و به این عمل یعنی تعبیه سوراخی در جداره شکم و قرار دادن استوما از میان آن و بر روی شکم استومی اطلاق می‎گردد. یعنی بطور خلاصه "در عمل استومی برای بیمار استوما تعبیه می‎شود."

 

انواع استومی چیست؟

بصورت کلی می‏توان استومی را به روش‎های گوناگونی دسته بندی کرد اما آن چیزی که بیشتر در اینجا مدنظر است استومی‏های دفعی است، یعنی انواع استومی که از آنها مواد دفعی مانند ادرار و مدفوع خارج می‎شوند.

با در نظر داشتن این موضوع این نوع استومی‏ها به سه گروه کلی کلستومی، ایلئوستومی، و یوروستومی تقسیم می‎شوند. لازم به ذکر است که هر کدام از این گروه‏ها با توجه به شرایط بیمار و بیماری و یا تکنیک جراحی به زیر گروه‎های متنوع دیگری ممکن است تقسیم شوند.

 

انواع استوما چیست؟

انواع استوما را نیز می‎توان بر اساس شکل آنها تقسیم بندی کرد. مانند: Loop Ostoma و Double-Barrel Ostoma

 

آیا سایز استوما تغییر می‏کند؟

به طور طبیعی در چند ماه اول پس از انجام جراحی محل استوما کمی متورم است و برای کنترل مواد دفعی استوما نیاز به استفاده از کیسه‌هایی با سوراخ‏های بزرگ‏تر از حد عادی می‏باشد.

به همین دلیل بهتر است در هفته‌ها و ماه‏‌های اول پس از جراحی هنگام تعویض کیسه، استوما مجدداً تعیین سایز شود. به خصوص در صورت استفاده از کیسه‏‌های قابل برش، اگر اندازه برش بزرگ‏تر از اندازه استوما باشد، ترشحات نشت خواهد کرد.

 

برآمدگی استوما از سطح پوست چه قدر است؟

برآمدگی استوما از سطح پوست باید حدود 2 سانتی‏متر باشد. این برآمدگی اجازه می‏دهد مواد دفعی به طور مستقیم داخل کیسه تخلیه شود. این حالت از ایجاد مشکلات پوستی اطراف استوما جلوگیری می‌کند.

اگر استوما کاملاً هم سطح با پوست باشد، ترشحات به‏جای اینکه داخل کیسه تخلیـه شود، مستقیماً روی لبه چسب کیسه می‏‌ریزد و از چسبیـدن مطلوب آن جلوگیری میکند. استومای فرو رفته نیز باعث نفوذ ترشحات به زیر چسب کیسه و جدا شدن آن خواهد شد.

هدف از استفاده از کیسه استومی چیست؟

در درجه اول می توان گفت استفاده از کیسه های مخصوص استومی می تواند ترشحات خروجی از استوما را مدیریت کند ، همچنین از استوما و پوست های اطراف آن محافظت می کند و بو و گاز خروجی از استوما را کنترل می کند . در نتیجه باید گفت استفاده از کیسه استومی سبب راحتی و اطمینان استومیت می گردد.

کیسه استومی چند بار در روز نیاز به تعویض دارد

برای تعویض کیسه نکاتی را باید در نظر گرفت .

  • محل قرار گیری استوما
  • مقدار مواد دفعی
  • قوام
  • استفاده از کیسه مناسب
  • نصب صحیح کیسه
  • آب و هوا
  • نوع پوست
  • میزان فعالیت های جسمی
  • سن افراد

تمامی موارد می توانند  تاثیر زیادی در دفعات تعویض کیسه داشته باشند .بعضی از کیسه ها طوری طراحی شده اند که می توان حتی به مدت 3-7 روز نیز استفاده شود . 

انتخاب کیسه ،بنا بر تشخیص فرد می باشد و بهتر است پس از استفاده از محصولات مختلف این انتخاب انجام شود .

اندازه و محل ایجاد سرطان روده بزرگ چگونه بر نیاز به تعبیه استومی تاثیر دارد؟

معمولا محل ایجاد سرطان و اندازه آن می تواند کمک کننده در روش جراحی باشد . اگر رشد توده های سرطان بخش های رکتوم و یا تحتانی روده را تحریک کرده باشد،چسباندن دو سر روده و آناستوموز غیر ممکن می شود ،زیرا بافت روده در بخش های تحتانی برای بخیه کردن کافی نمی باشد در نتیجه بیمار نیاز به استومی دارد

با خارج کردن کامل بخش درگیر روده بیمار در این شرایط نیاز به کلستومی دارد ،اگر سرطان بخش زیادی از روده را در گیر خود کند،آناستوموز دوطرف روده ممکن است منجر به ایجاد عوارضی شود . از جمله این عوارض :بی اختیاری ادرار ،تحریک پوست ناحیه مقعد و.. می باشد  

آیا استوما دردناک است؟

خیر، استوما فاقد پایانه های عصبی حس درد است و به همین دلیل هیچگونه احساس دردی ندارد.

 

انواع استومی:

 

کلستومی چیست؟

کلستومی انحراف مسیر روده بزرگ است که به ‏وسیله جراحی ایجاد می‌‏شود. در این حالت روده بزرگ به دو قسمت تقسیم

می‏شود. بخش انتهایی یا درون شکم بخیه می‏شود و یا از شکم خارج می‏گردد. تصمیم‏‌گیری در مورد خارج کردن بخش

انتهایی روده به نوع جراحی و علت انجام آن بستگی دارد. بخش اولیه روده بزرگ به صورت استوما از پوست شکم

خارج و مواد دفعی آن داخل کیسه جمع‏آوری می‏شود.

بسته به محل برش روده و محل قرارگیری استوما مدفوع ممکن است قوام سفت یا شل داشته باشد. اگر استوما مربوط به

کولون صعودی و یا عرضی باشد، مدفوع معمولاً حالت شل دارد. در صورتی که کلستومی مربوط به ناحیه سیگموئید باشد،

مدفوع معمولاً فرم یافته است و قوام سفتی دارد.

ایلئوستومی چیست؟

ایلئوستومی انحراف مسیر روده کوچک است که به‏وسیله جراحی ایجاد می‏شود. در ایلئوستومی روده باریک در ناحیه

ایلئوم به دو بخش تقسیم می‏شود. قسمت اول روده از پوست شکم خارج می‏شود و به بیرون راه می‏‌یابد و استوما را تشکیل

می‏دهد. در حالتی که ایلئوستومی دائمی باشد، بخش‏های باقی‏مانده دستگاه گوارش نیز از شکم خارج می‏شود.

در این حالت مدفوع از استوما خارج می‏شود و بیمار باید از کیسه‌های مخصوص برای جمع‏آوری مدفوع استفاده کند زیرا

دفع مدفوع از استوما در این شرایط ارادی نمی‏‌باشد.

مدفوع خروجی ایلئوستومی معمولاً حالت مایع و نرم دارد و با توجه به این که دارای آنزیم‌‏های روده‏ای می‏باشد، برای

پوست اطراف استوما زیان‏‌آور است.

یوروستومی چیست؟

یوروستومی ایجاد انحراف در مسیر دستگاه ادراری به وسیله جراحی است.

تمام یوروستومی‏‌ها ادرار را قبل از رسیدن به مثانه از طریق سوراخ استوما تخلیه می‏کنند و انواع مختلفی دارند.

استومی موقت چیست؟

همان‏طور که از نامش پیداست، استومی موقت فقط برای مدت زمان مشخصی روی شکم تعبیه می‌‏شود و پس از طی زمان،

آن بخش از روده دوباره به داخل شکم باز گردانده می‌‏شود. به بیان ساده‏‌تر بیمار فقط برای مدت محدودی استومیتخواهد بود.

معمولاً استومی موقت در مواقعی تعبیه می‏شود که جراح بعداً قصد آناستوموز (پیوند) و بخیه کردن دو سر روده را دارد یا

می‏خواهد به بخیه‏‌های ایجاد شده استراحت بدهد. یوروستومی موقت نیز هنگامی ایجاد می‏‌شود که مثانه خارج نشده است.

استومی‏‌های موقت معمولاً در موارد اورژانسی مانند تصادفات شدید اتومبیل با آسیب به احشای شکم و لگن و... و

هم‏چنین در مرحله اول جراحی آناستوموز ایلیوآنال ایجاد می‏‌شوند. اغلب اوقات این استوماها برای استراحت دادن به روده

و بخیه کردن مجدد دو سر آن ایجاد می‏‌شوند.

استومیت چیست؟

استومیت به افرادی گفته می‎شود که تحت عمل جراحی استومی قرار گرفته و در حال حاضر روی شکم خود استوما داشته

و دفع مدفوع یا ادرار از طریق آن صورت می‏‌گیرد. گاهی در برخی از منابع به فردی که کلستومی دارد کلستومیت گفته

می‎شود و همچنین به افراد دارای ایلئوستومی و یوروستومی به ترتیب ایلئوستومیت و یوروستومیت اطلاق می‎گردد.

علل ایجاد بیماری استومی

مشکلاتی که منجر به ایجاد استوما می‏شوند عبارتند از هرگونه بیماری یا ضربه‎ای که ایجاد انسداد، سوراخ‏‌شدگی، التهاب یا

مشکلات عصبی در سیستم ادراری و گوارشی ‏کند.

این بیماری‏‌ها و مشکلات ممکن است مادرزادی یا اکتسابی باشند.

 

بیماری‏های التهابی روده (Inflammatory Bowel Disease) که شامل دو بیماری کولیت اولسرو

(Ulcerative Colitis) و کرون (Crohn's Disease) هستند، ممکن است منجر به ایجاد استومای

دائمی یا موقت شوند. سرطان‏های لگن مانند سرطان مثانه و رحم و تخمدان نیز ممکن است باعث ایجاد استومی شوند.

گاهی مواقع در وضعیت‏‌های اورژانس مانند تصادفات نیز به دلیل آسیب و صدمه به احشای شکمی و لگنی جراح مجبور

است برای بیمار استومی موقت یا دائمی تعبیه کند.

بیماری‏های ارثی مانند پولیپوزهای خانوادگی (Familial Polyposis) یا سندرم اهلرز دانلوس (Ehlers-

Danlos Syndrome) نیز در بعضی موارد موجب ایجاد استومی می‏شود.

انحراف مسیر ادراری یا تعبیه یوروستومی هنگامی انجام می‏شود که مثانه به خوبی عمل نکند. عدم عملکرد صحیح مثانه

علل مختلفی دارد.

از جمله علل آن می‏توان به سرطان، مشکلات عصبی مثانه، مشکلات مادرزادی و التهاب شدید مثانه اشاره نمود.

شما می‌توانید جهت مشاهده و تهیه انواع کیسه استومی و لوازم جانبی مورد نیاز آن مانند پودر استومی، خمیر

استومی، پد محافظ، اسپری محافظ و … با مراجعه به بخش دپارتمان استومی به راحتی، اطلاعات مورد نیاز

را بدست آورید.

شماره های تماس با دپارتمان استومی شرکت رایان طب جاوید : 

44082417

44012841

44012842

44011490


 

آشنایی با استومی

اطلاعات مفید کلستومی

کلستومی به مفهوم ایجاد یک خروجی برای روده بزرگ بر روی شکم است. به این خروجی استوما گفته میشود.

روده بزرگ و عمل کرد آن

روده بزرگ آخرین بخش از دستگاه گوارشی بدن است. این عضو در حدود ۵/۱ متر طول دارد و مطابق با شکل زیر مدخل آن در اطراف راست شکم قرار دارد که به قسمت باریک انتهایی روده کوچک به نام ایلئوم (Ileum) وصل است.

قسمتهای اصلی تشکیل دهنده روده بزرگ عبارتند از
:
– روده راست یا بالا رونده ( Ascending colon )

– روده عرضی ( Transverse colon )

– روده چپ یا پائین رونده( Desending colon )

– رکتوم ( Rectum )

انتهای روده بزرگ به مقعد ختم می شود. ماهیچه های سازنده دیواره مقعد از انواع خاصی است که در مجموع اسفنکتر
(Sphincter) نامیده میشوند. اسفنکتر کنترل کننده زمان دفع مدفوع میباشد. در روده کوچک مواد غذایی هضم شده
جذب بدن میگردند و بقیه مواد به صورت توده آبکی به روده بزرگ وارد میشوند. در روده بالا رونده آب و التکرولیت های توده آبکی جذب بدن میشوند و مابقی به صورت یک توده نیمه جامد به روده چپ منتقل میشوند. این توده زائد بیشتر متشکل از مواد غیر قابل هضم گیاهی نظیر سلولز ولیگنین میباشد و در روده چپ انبار میشود تا درزمان مناسب از بدن دفع گردد. روده راست دارای حرکت خاصی است که به آن حرکت دودی ( Pristatic Motion ) میگویند که به طور دائم و نامنظم صورت میگیرد به کمک این حرکت مواد در داخل روده به جلو رانده میشوند. روده چپ نیز دارای حرکت دودی است که به طور قوی اما نامکرر صورت میگیرد. در روده بزرگ همواره مقادیری ازگازهای مختلف وجود دارد که براثر تخمیر مواد هیدروکربنی ویا عملیات باکتری ها به وجود میایند و بخشی از آن نیز بر اثر بلعیده شدن هوا به
روده بزرگ وارد میشوند. فواصل دفع مواد زائد(مدفوع) در نزد افراد بسته به رژیم عذایی و عادت شخص متفاوت
است.این مدت ممکن است از ۸ ساعت الی دو تا سه روز به طول انجامد.

 

اهداف کلستومی

 

روده بزرگ ممکن است بر اصر ابتلا به بیماریهای گوناگون به ویژ سرطان روده دچار عفونت های شدید شده و یا مسدود گردد. گاهی اوقات براثر حوادث نیز ممکن است این عضو پاره و مجروح گردد. درچنین مواردی که جان فرد با خطر جدی مواجه می شود کلستومی موثر ترین راه نجات محسوب میشود. به طور کلی اهداف کلستومی را میتوان در موارد زیر خلاصه نمود :

 

رها ساختن روده متسع شده از فشاری که به دلیل مسدود شدن این عضو مستولی شده است.

 

ایجاد یک راه خروجی برای خروح مواد زائد ازروده بزرگ پس از برداشته شدن روده چپ و رکتوم.

 

تغییر دهی مسیر جریان مواد زائد جهت عمل جراحی یک ضایعه انسدادی التهابی و یا پارگی در روده بزرگ.

 

محافظت کردن از محل بخیه شده در روده چپ پس از بیرون آوردن قطعه ای از آن.

 

کلستومی به واقع یک ابتکار حالب و تحسین آمیزپزشکی محسوب میشود. زیرا به مدد آن ادامه زندگی برای فردی که با خطر جدی روبرو است هموار میشود. افراد پس از عمل کلستومی معمولا با گذشت چند هفته به زندگی عادی و روزمره بر میگردند و کلستومی بهیچ وجه مانعی جهت انجام فعالیتهای شغلی ورزشی ازدواج کردن برای آنها نمی باشد.

انواع کلستومی

کلستومی بر اساس صلاحدید پزشک جراح ممکن است در مورد افراد برای مدت موقت و یا همیشگی صورت بگیرد. در مورد اول استومای افراد پس از مدت معینی مسدود میشود. کلستومی انوع مختلفی دارد که دو نوع از آنها رایج ترین هستند . آنها عبارتند از :

۱- کلستومی فشار زدائی ( Decompressing colostomy )

این نوع کلستومی به منظور آسوده کردن روده متسع شده بر اثر فشاری که به دلیل مسدود شدن بخشی از روده حکمفرما شده است انجام میگردد و اغلب از روده عرضی برای ایجاد استوما استفاد به عمل میاید. معمولا یک طرف از دیواره روده متسع شده مطابق با اشکال نشان داده شده در زیر به داخل ویا بیرون از سوراخی در جداره شکم باز میشود.

در نوع دیگری از کلستومی فشار زدئی روده بزرگ در بخش روده عرضی دو نیم میشود و انتهای آزاد آن مطابق با شکل زیر بر روی دیواره شکم باز میشود. استومای افرادی که به روش فوق کلستومی میشوند همواره متورم و حجیم است و به دلیل محروم بودن از اسفنگتر کنترلی برای خروج مواد زائد از آنها وجود ندارد. این افراد برای جمع آوری مواد خروجی دائما بایستی از کیسه های خاصی استفاده کنند . دلیل مشکلاتی که این نوع کلستومی ایجاد میکند ترجیحا از آن به طور موقت استفاده به عمل می آید.

۲-کلستومی تغییر دهی مسیر( Diverting colostomy )

این نوع کلستومی از هر نوع دیگری رایج تر است و به موجب آن انتهای روده چپ یا پائین رونده پس از برداشته شدن رکتوم به بیرون از شکم آورده شده و مطابق با شکل زیر باز می گردد.

افرادی که به طریق فوق کلستومی میشوند معمولا احتیاجی به کیسه کلستومی ندارند و کافی است که محل استومای خود را با لفاف ساده ای که بدین منظور عرضه میشود بپوشانند تا اندک مقدار از مواد زائد که از آن خارج میشود جذب لفاف گردد. با اینحال بعضی از این افراد برای اطمینان خاطر ترجیح می دهند که از کیسه کلستومی استفاده به عمل آورند. این افراد مشابه با افراد عادی و اغلب یک بار در شبانه روز دفع مدفوع میکنند و برحسب عادت میتوانند ساعت آنرا تنظیم کنند بعضی از این افرد نیاز به آن پیدا میکنند که به کمک وسیله خاص از درون استوما روده خود را با آب گرم و یا آب نمک آبیاری کنند تا جهت دفع مدفوع تحریک شود.

 

مراقبت از استوما

کلستومی از هر نوع که باشد در اطاق عمل صورت می گیرد و در عمل ضخامت کامل دیواره روده بزدگ به ضخامت کل پوست شکم فرد بخیه زده میشود. این اجازه میدهد که فرد کلستومی بلافاصله پس از عمل جراحی از کیسه کلستومی استفاده به عمل آورد. قبل از عمل جراحی لازم است که درمورد کلستومی به بیمار و نزدیکان او اطلاعاتی داده شود و بهتر است برای تقویت روحیه بیمار بین او و فرد دیگری که قبلا مود عمل کلستومی قرار گرفته است ترتیب ملاقاتی داده شود.

استوما در بدو امر بسیار متورم و حجیم است اما به مرور زمان چروکیده شده و اندازه آن کوچکتر میشود. یکی از وظایف مهم پرستار اندازه گیری مکرر بزرگی استومای فرد عمل شده است تا از کیسه کلستومی مناسبی برای او استفاده به عمل آورد. بقا استوما به مفهوم موفقیت در عمل جراحی است . از اینرو پرستار بایستی همواره استومای فرد کلستومی را تحت مراقبت داشته باشد و در صورت مشاهده علائمی نظیرخونریزی التهاب عفونت انسداد ویا مرگ بافت استوما بر اثر نرسیدن خون به آن مراتب رابدون اتلاف وقت به اطلاع پزشک جراح برساند تا از طریق تجویز دارو و یا عمل جراحی مجدد مشکل به و جود آمده برطرف گردد.

یک مشکل که بندرت ممکن است در نزد بعضی از افراد کلستومی یافت شود آن است که استوما در محل نامناسبی از شکم آنه بنا شده باشد. این مشکل تکنیکی موجب میشود که کیسه کلستومی به خوبی بر روی شکم آنها تثبیت نشود . این مسئله نه تنها باعث میشود که مواد خارج شده از استوما به زیر کیسه نشت پیدا کرده و به پوست فرد آسیب وارد آورد بلکه مانعی برای کنترل گاز و بو بوده و موجب تضعیف روحیه فرد کلستومی برای انجام فعالیتهای روزمره میشود.

محل استوما درهمه احوال چه ایستاده و چه خوابیده یا نشسته باید توسط فرد کلستومی قابل رویت باشد.

افراد کلستومی پس از ترک بیمارستان همواره بایستی از خود مواظبت بعمل آورده و به توصیه های بهداشتی در مورد نظافت پوست شکم و استفاده صحیح از کیسه های کلستومی دقت کافی مبذول بدارند. این افراد باید هر چند مدت یکبار بنا به دستور پزشک معالج خود به او مراجعه کرده تا محل استومای آنها مورد بازدید قرار گیرد و در صورت مشاهده هر گونه علایم ناخوشایندی اقدامات ضروری و به موقع در مورد آنها انجام گیرد. نکته دیگر آنستکه افراد کلستومی حتی المقدور بهتر است که از خوردن غذاهای ایجاد کننده گاز در بدن مثل حبوبات بپرهیزند و در صورت موافقت پزشک خود از داروهایی که موجب کاهش حرکات روده میشوند استفاده نمایند.

کیسه های کلستومی

همانطور که قبلا گفته شد استوما فاقد اسفنگتر است در نتیجه قادر به کنترل زمان دفع کردن مدفوع نمیباشد. از اینرو افراد کلستومی نیاز به وسیله خاصی ( Appliance ) جهت جمع آوری مواد زائد خارج شده از بدن خود دارند که بطور ساده به آن کیسه کلستومی گفته میشود.

کیسه های کلستومی به اشکال و اندازه های خاصی ساخته میشوند و تنها شرکتهای معدودی در دنیا قادر به ساخت آنها می باشند، و تکنولوژی ساخت آن منحصر به چند کشور محدود صنعتی میباشد یک کیسه کلستومی در مجموع دارای دو قسمت اساسی است:

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

مناسب ترین کیسه برای استومی من کدام است؟
آیا مطمئن هستید که کیسه استومی مناسبی با توجه به شرایط استومی خود استفاده می کنید؟

لازم است بدانید، کیسه استومی که در زمان بستری در بیمارستان استفاده می کردید و راضی بودید، معمولاً همیشه آن کیسه ای نیست که بطور دائم بتواند با تغییر شرایط استومی شما پس از عمل جراحی در منزل نیز در طولانی مدت استفاده شود.
با مطالعه مجموعه کتابچه های آموزشی با نام مناسب ترین کیسه برای استومی من کدام است که در این سایت در اختیار شما قرار داده شده است، می توانید با توجه به شرایط استومی خود انتخاب مناسب تر و شناخت کاملتری از کیسه استومی خود داشته باشید.
مطالب آموزشی مخصوص مراقبت کنندگان از استومیت ها و روشهای نصب کیسه استومی 
آیا شما از یک بیمار دارای استومی نگهداری می کنید؟
این بروشور به شما کمک می کند تا اطلاعات مفیدی در خصوص نحوه نگهداری از یک فرد دارای استومی و شناخت کیسه های استومی بدست آورید.
اگر فرزند شما استومی دارد و از کیسه استومی استفاده میکند نگران شرایط نگهداری از او نباشید. شرکت هالیستر برای والدینی که کودکشان استومی دارد، مطالب و جزوات آموزشی تکمیلی و کاتالوگ های مخصوص کیسه های استومی را در این زمینه در اختیار شما قرار می دهد.